„TO RUŃ!”

Jak głosi legenda, dawno, dawno temu Wisła tocząc swe leniwe wody wokół murów grodu, była dość mocno sfrustrowana widokiem mocno przechylonej wieży. Rzeczona baszta osadzona w miejskich murach obronnych przez swoje odchylenie od pionu (1,4 metra) zdawała się być niezdecydowana, zupełnie jakby pytała: mam runąć, czy też nie? Zirytowana tym faktem Wisła rzuciła jej dość uszczypliwe pytanie: „chcesz runąć? To ruń!” I to właśnie podobno dało początek nazwie miasta, które do dziś nieprzerwanie słynie z pierników i Kopernika.

Krztyna historii o historycznym mieście

Miasto zawdzięcza swoje istnienie Krzyżakom, którzy w 1233 r. zbudowali swój pierwszy gród w ziemi chełmińskiej. Czytając historię dot. początków osady, napotykamy na sformułowanie, iż pierwsi osadnicy mieszkali w tzw. rejonie wyspy- prawdopodobnie tak nazywano teren otoczony wałem, za którym chronili się tutejsi mieszkańcy.

Toruń swój szybki rozwój zawdzięcza właściwie dwóm składowym: położeniu na szlaku kupieckim (trakt łączący kierunki północny z południowym i wschodni z zachodnim wiódł właśnie przez Toruń) oraz czterem wielkim średniowiecznym cechom – piwowarom, garbarzom, sukiennikom i kuśnierzom. Miasto rozrastało się tym szybciej, że już w XIII wieku powstały miejskie cegielnie, które przyczyniły się do rozbudowy przedmieścia. Swoje miejsce na ziemi znajdywali tu pszczelarze, kołodzieje, garncarze, kowale, tragarze.

Ważnym momentem dla Torunia była budowa portu w XIV w., który umocnił pozycję handlu jako siły napędowej tego miasta. I choć dzieje Torunia były burzliwe, naznaczone śladami reformacji, potopu szwedzkiego oraz wielu innych historycznych zawieruch (przechodziło ono z rąk do rąk trafiając ostatecznie na mapy państwa polskiego), niezłomność charakterów torunian sprawiła, że gród ten stał się siedzibą myśli naukowej i kulturalnej.

Chodźmy na spacer Starówką Torunia nadgryźć katarzynkę w towarzystwie Kopernika

1. Ratusz Staromiejski w Toruniu

Bezapelacyjnie najważniejszym zabytkiem na toruńskiej starówce jest ratusz uchodzący za jednym z największych ceglanych tego typu budynków w Europie. Od zarania dziejów skupiał on uwagę mieszkańców, choćby dlatego, iż w jego pobliżu organizowano jarmarki, turnieje rycerskie, czy egzekucje skazańców. Wzniesiony w stylu gotyckim do dziś zachował swój charakter, choć w XVII wieku został poddany manierystycznej modernizacji, zaś wiek później niemal doszczętnie spłonął. Zawsze stanowił centrum „ludzkich” spraw- to tutaj znajdowały się: sala rozpraw sądowych, sala obrad rady miejskiej, skarbiec, miejskie archiwum i więzienie, ale także dziesiątki kramów, sukiennice, ławy chlebowe itp.

Legenda głosi, że ratusz stanowi odzwierciedlenie kalendarza: jedna wieża to jeden rok, cztery bramy odpowiadają czterem porom roku, dwanaście dużych sal równe jest liczbie miesięcy, zaś okien ma tu być tyle, ile dni w roku… Podobno mieszkańcy dbali, by w roku tzw. przestępnym w murze wykute zostało dodatkowe okno…

2. Dwór Artusa

Dwór Artusa obok ratusza jest bez wątpienia najokazalszą budowlą starówki. Od początku istnienia budynek należał do elitarnego Bractwa Świętego Jerzego, które opierając się na wzorze zaczerpniętym z legendy o królu Arturze i rycerzach okrągłego stołu, kultywowało tradycje zarówno świeckie, jak i religijne. Warto wiedzieć, że to właśnie na Dworze Artusa w 1466 roku ustanowiono drugi pokój toruński, na mocy którego do Polski wróciły Prusy Królewskie i Warmia.

Dziś w miejscu pierwszego dworu mieści się Centrum Kultury Dwór Artusa. Organizuje ono życie kulturalne torunian, w tym wiele ważnych uroczystości społecznych, politycznych i towarzyskich.

3. Dom Mikołaja Kopernika

Dom Mikołaja Kopernika to średniowieczna kamienica, która w drugiej połowie XV wieku należała do rodziny Koperników.

Nie można mówić o Toruniu i pominąć wielkiego uczonego nierozerwalnie związanego z tym grodem- Mikołaja Kopernika. Ten uczony i rewolucjonista w dziedzinie astronomii zasłużył sobie na pamięć potomnych, dlatego niezwykle ważnym punktem toruńskiej starówki jest pomnik Kopernika opatrzony słynną sentencją: „Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię”.

Nic dziwnego, że wielką popularnością wśród zwiedzających cieszy się rodzinny dom naukowca- kamienica z XV wieku ozdobiona jest ostrołukowym portalem, ceglanymi fryzami i pionowymi wnękami, w których namalowano charakterystyczne dla średniowiecznego Torunia dwubarwne wzory.

Budynek na wzór innych ówczesnych domostw, pełnił podwójną funkcję: mieszkania i magazynu. Obecnie mieści się tu oddział toruńskiego Muzeum Okręgowego noszący nazwę Dom Mikołaja Kopernika. W kamienicy Koperników nietknięte pozostały układ wnętrz oraz ich wystrój pochodzący z XV- XVIII w., dlatego wizyta w tym miejscu to nie tylko hołd oddany wielkiemu astronomowi, ale także lekcja kultury czasów renesansu. Na szczególną uwagę odwiedzających zasługują belkowane stropy oraz ściany pokryte dekoracją malarską, pamiętającą czasy Kopernika.

W drugiej części muzeum znajdziemy pamiątki związane z życiem i pracą Mikołaja Kopernika. Niewątpliwie „smaku” muzeum dodaje część piwniczna, gdzie ulokowano wystawę pt. „Świat toruńskiego piernika”. Oprócz tego, że poznamy tu tajniki udanych wypieków pierników, będziemy mogli sami spróbować swoich sił w tej niełatwej sztuce cukierniczej.

4. Katedra Świętych Janów

Gotycka katedra pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty swoją wysoką rangę uzyskała już w średniowieczu. Powstawała wieloetapowo, przez moment była nawet w posiadaniu luteran. Wnętrze kościoła to prawdziwa skarbnica cennych dzieł sztuki. Z I poł. XIV wieku pochodzą malowidła ukazujące patronów świątyni – św. Jana Chrzciciela i Ewangelistę, a także monumentalny, wielowątkowy średniowieczny obraz przedstawiający Sąd Ostateczny. W okresie wieków średnich powstał także ołtarz główny św. Wolfganga. Niewątpliwą atrakcją jest kaplica z chrzcielnicą, przy której w 1473 roku ochrzczono Mikołaja Kopernika.

Legendarnym skarbem toruńskiej katedry jest również niezwykle potężny dzwon o znaczącej nazwie: Tuba Dei – Trąba Boża, który waży ponad 7 ton. Kiedy w XVI wieku trafił na szczyt wieży kościelnej, był największym dzwonem w tej części Europy. Według klechdy jego dźwięk miał przebłagać Boży gniew i odsunąć dzień sądu ostatecznego. Prawda jest taka, że dziś Tub Dei jest używany tylko kilka razy w roku- przy wyjątkowych okazjach, gdyż jego niski ton stanowi poważne zagrożenie dla konstrukcji wieży.

5. Mury obronne i krzywa wieża

Szybko bogacące się miasto, które stało się ważnym ośrodkiem handlu i punktem administracji zakonu krzyżackiego musiało zadbać o bezpieczeństwo. Nic więc dziwnego, że budowę murów obronnych rozpoczęto już w XIII w. Opracowany system baszt, murów i fos miał zapewnić mieszkańcom poczucie azylu, a w przypadku potencjalnego zagrożenia, dać gwarancję skutecznej obrony i udanego odparcia ataku. Pierwotnie do Torunia prowadziło 8 bram: od strony Wisły – Klasztorna, Żeglarska, Łazienna i Mostowa, od wschodu, czyli od strony Nowego Miasta Torunia – Paulińska i Kotlarska, od zachodu Brama Starotoruńska, a od północy Chełmińska.

Drugi etap umacniania fortyfikacji przypadł na XVII w., kiedy rozpoczęto budowę ziemnych fortyfikacji bastionowych. Dziś można odnaleźć ich ślady wśród zieleni miejskiej. Przez wieki stanowiły one potężną siłę obronną- były modernizowane przez Polaków, Francuzów, Szwedów i Prusaków.

Wśród baszt przyklejonych do murów obronnych Torunia najbardziej charakterystyczną jest tzw. Krzywa Wieża. Swoją sugestywną nazwę zawdzięcza rzecz jasna odchyleniu od pionu, które wynosi ok. 1,4 metra. Legenda mówi, jej powstanie zaznaczyło się nieszczęśliwą miłością jednego z toruńskich krzyżaków. Wbrew regułom życia zakonnego poczuł on niezwykłe porywy serca w stosunku do pięknej córki kupca, co zostało ukarane niezwykłą pokutą- wzniesieniem pochylonej wieży na znak „odchylenia się” od prawideł zakonu.

Dziś wśród odwiedzających toruńską starówkę przeprowadza się słynny test prawości: ci, których grzechy cięższe są od grzechu legendarnego krzyżaka, nigdy nie zdołają utrzymać równowagi opierając się plecami o ścianę wieży, zaś ci, którzy mogą poszczycić się prawością i wiernością nigdy się nie przewrócą.

Swego czasu w Krzywej Wieży upatrywano także Boskiej kary za „niegodziwe” teorie Mikołaja Kopernika. Meldunek dotyczący tajemniczego przechylenia wieży trafił podobno do samego Watykanu i stanowił jeden z ważnych dowodów umacniających przekonanie o słuszności wciągnięcia na indeks ksiąg zakazanych dzieła Kopernika „O obrocie sfer niebieskich”.

Nie sposób wymienić wszystkich znakomitych zabytków toruńskiej starówki. Samych tylko kamienic są tu dziesiątki. Ich charakter jest całkowicie zindywidualizowany, choć jednocześnie spójny z otoczeniem. Każdy budynek to okruch historii tego miejsca i ludzi, którzy je tworzyli i nazywali domem.

Właśnie dlatego, by poczuć prawdziwy klimat Torunia, nie można poprzestać na lekturze o nim, koniecznie trzeba się tu znaleźć choćby na kilka dni. Baza noclegowa jest doskonale rozwinięta. Toruń jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast zarówno przez polskich, jak i zagranicznych turystów. Znajdziemy tu bez trudu noclegi w różnych kategoriach cenowych i w różnych standardach. Największą popularnością cieszą się apartamenty, które można wynająć z kilkoma osobami i mieszkając kilka dni w tym urokliwym miejscu „wtopić się” w średniowieczny krajobraz.

Jeśli zaś jesteśmy zwolennikami komfortu na miarę hoteli, możemy cieszyć się dużym wyborem noclegów także w tej kategorii. Toruń jest przyjazny każdemu turyście- zarówno temu, który chcąc być wagabundą, szuka kwatery prywatnej, by tanio zregenerować siły do zwiedzania, jak również temu, kto pragnie zasmakować luksusu i nocować w kilkugwiazdkowym hotelu z widokiem na zabytki lub Wisłę.

Jedno jest pewne: Toruń to przykład doskonałego mariażu przeszłości z przyszłością- tradycji i historii z nowoczesnością i postępem.

źródło zdjęć wikipedia.org

Artykuł TORUŃ Kopernika miasto z piernika – ZACHWYĆ SIĘ POLSKĄ #6 pochodzi z serwisu RuszajTam.pl - noclegi, porady, podróże.

Termin kalwaria nawiązuje do zespołu kaplic lub kościołów odwołujących się do stacji drogi krzyżowej- Męki Pańskiej usytuowanych w taki sposób, by pątnicy odwiedzając te symboliczne miejsca mogli odczuć jedność duchową z Jerozolimą. Stąd koncepcja modlitwy opartej na wędrówce wokół wzgórza i rozważaniach dot. cierpienia Jezusa Chrystusa.

Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej trafiło na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1999 roku jako jedyny tego typu obiekt na świecie. Jego wyjątkowość potwierdził też fakt nadania mu przez prezydenta RP rangi Pomnika historii. Taki tytuł przyznawany jest zabytkom nieruchomym o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej, utrwalonym w powszechnej świadomości i mającym duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski.

Lista pomników historii jest wciąż uzupełniana. Trafiają na nie obiekty i obszary stanowiące niezwykłą wartość jako zabytki, a także odzwierciedlające bogactwo polskiej kultury. Znajdziemy tam zarówno zespoły staromiejskie, obiekty budownictwa obronnego, pola bitewne, jak również kanały czy zespoły klasztorne.

Łyk historii

Jak głosi legenda, około roku 1600 wojewoda krakowski- Mikołaj Zebrzydowski wraz z żoną doświadczyli cudu- widzenia, w którym ujrzeli trzy płonące krzyże wnoszące się ku niebu. Rzeczony wojewoda wiedziony pewnością, że realizuje Bożą wolę, na pobliskim wzniesieniu Żar ufundował kościółek pw. Ukrzyżowania Jezusa Chrystusa, zbudowany według modelu przywiezionego w 1599 roku z Jerozolimy przez Hieronima Strzałę.

Jednak Zebrzydowski nie poprzestał na jednym obiekcie sakralnym- z jego inicjatywy powstały także: kaplica Grobu Chrystusa oraz niewielki klasztor. Zaś w 1604 roku zainspirowany dziełem Chrystiana Adrichomiusa opisującym Jerozolimę w czasach Chrystusa, fundator postanowił wybudować (w latach 1609–1617, według planów Pawła Baudartha) dwanaście kaplic Drogi Krzyżowej oraz pustelnię Pięciu Braci Polaków z kaplicą św. Marii Magdaleny.

Po śmierci wojewody, koncepcja rozbudowy obiektów sakralnych znalazła swojego kontynuatora w osobie Jana Zebrzydowskiego- syna pomysłodawcy. W ten sposób wzgórze wzbogaciło się o kolejnych pięć kaplic pasyjnych, osiem kaplic maryjnych, tzw. gradusy obok ratusza Piłata i kaplicę znalezienia Krzyża z pustelnią św. Heleny.

Z kolei Michałowi Zebrzydowskiemu kompleks klasztorny zawdzięcza swoją rozbudowę. Wraz ze śmiercią Magdaleny z Konopackich Czartoryskiej, która była ostatnią z tzw. wielkich fundatorów, skończył się okres dużych przedsięwzięć rozbudowy.

Fenomen Kalwarii Zebrzydowskiej

Założenie przestrzenne Kalwarii oparte jest na rozłożeniu na obszarze 6 km² 42. kaplic i tzw. kościołów Dróżek Pana Jezusa oraz Matki Boskiej, w tym celu, by stanowiły wzór obiektów z Ziemi Świętej a poszczególne miejsca odpowiadały miejscom w Jerozolimie, tj. Golgota, Syjon, góra Oliwna itp. W ten sposób na słowiańską ziemię przeniesiono najważniejsze obiekty związane z kultem religijnym katolicyzmu.

Dróżki Pana Jezusa (28 stacji – 24 obiekty) – ułożone zostały według ciągu narracyjnego, opowiadając historię ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. Początek opowieści ma swoje miejsce w wieczerniku, w Wielki Czwartek i odzwierciedla obrazy męki Pańskiej aż po śmierć i pogrzeb w Wielki Piątek. Na trasie Dróżek znajdziemy kaplice: Wieczernika, Ogrójca, Pojmania na Cedronie, domy Annasza i Kajfasza, pałac Heroda i Piłata.

Oprócz wspomnień o charakterze pasyjnym, Kalwaria Zebrzydowska obfituje także w Dróżki Matki Boskiej (24 stacje – 11 obiektów), które z kolei nawiązują do słynnego motywu średniowiecznego Stabat Mater Dolorosa – ukazujące ból Maryi, towarzyszącej swojemu synowi w drodze na śmierć. Na Dróżkach Maryjnych znajdziemy także wydarzenia dotyczące pogrzebu Chrystusa oraz jego triumf zmartwychwstania. Część kaplic jest wspólna dla obu części założenia, np. Kościół Grobu Matki Bożej, Wieczernik czy Kościół Ukrzyżowania.

Już w XVII wieku stało się tradycją odprawianie nabożeństw drogą pielgrzymkową- od stacji do stacji przez osoby świeckie w konkretnych intencjach wierzących. Do dziś taka forma modlitwy cieszy się uznaniem wśród odwiedzających, którzy przybywają do Kalwarii Zebrzydowskiej często z konkretną intencją modlitewną.

Bazylika Matki Boskiej Anielskiej

Oprócz słynnych „dróżek” i stacji, na szczególną uwagę zasługuje murowany kościół wzniesiony w stylu manieryzmu niderlandzkiego, stanowiący obecnie prezbiterium, rozbudowany w latach 1680-1702 o prostokątną dwukondygnacyjną nawę podzieloną imponującymi pilastrami. Od północnej strony bezpośrednio z bazyliką sąsiaduje klasztor. Wnętrze bazyliki utrzymane jest w stylu barokowym, dlatego nie brak tu typowych dla tego okresu zdobień, złoceń i ornamentyki roślinnej. Na uwagę zasługuje dwukondygnacyjny chór zakonny z pięknie rzeźbionymi stallami.

Bazylikę „wspierają” trzy przylegające do niej kaplice: do prezbiterium wybudowana w latach 1658-1667 w stylu barokowym, przechodząca w rokoko, kaplica Zebrzydowskich, w której umieszczono cudowny wizerunek Matki Bożej Kalwaryjskiej, do chóru zakonnego kaplica św. Antoniego Padewskiego z 1687 r. oraz do nawy kaplica Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Marii z 1749 r.

Mistyczna atmosfera

Kalwaria Zebrzydowska rocznie przyciąga około 1,5 miliona pielgrzymów, jest drugim co do wielkości i popularności miejscem kultu religijnego w Polsce. Największą popularnością i aktywnością pątników cieszy się okres wielkopostny, kiedy odprawiane jest misterium Męki Pańskiej. Uroczystość zadziwia rozmachem, przybyli wierni mają okazję przyjrzeć się rekonstrukcji wydarzeń z drogi krzyżowej Chrystusa z udziałem aktorów. Wiarygodność przedstawianych obrazów Triduum Paschalnego wywołuje silne przeżycia duchowe i skłania do refleksji.

Warto wspomnieć, że Kalwaria Zebrzydowska to także popularne miejsce tak silnie w Polsce zakorzenionego kultu maryjnego. Sanktuarium zyskało na znaczeniu w 1641 roku, kiedy to tamtejsza bazylika została wzbogacona o obraz Matki Boskiej, któremu przypisuje się cudowne działanie.

Na koniec zamiast podsumowania, słowa Jana Pawła II, który wielokrotnie odwiedzał Kalwarię Zebrzydowską. Oto, jak podsumował niezwykłą atmosferę tego miejsca:

Kalwaria ma w sobie coś takiego, że człowieka
wciąga. Co się do tego przyczynia?
Może i to naturalne piękno krajobrazu, który się stąd
roztacza u progu polskich Beskidów…

Jan Paweł II

źródło zdjęć: wikipedia.org

Artykuł Kalwaria Zebrzydowska – Polska Jerozolima – ZACHWYĆ SIĘ POLSKĄ #5 pochodzi z serwisu RuszajTam.pl - noclegi, porady, podróże.

Nie masz pomysłu na długi weekend jesienią? Obawiasz się pogody? Ruszaj tam, gdzie proponujemy- Świdnica i Jawor czekają!

Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze zaliczane są do największych drewnianych świątyń na świecie, liczą sobie ponad 350 lat. Trafiły na listę UNESCO, m.in. dlatego, że stanowią znakomity i znamienity przykład architektury szachulcowej, dla której typowe są białe ściany poprzecinane ciemnymi belkami. Piękne z zewnątrz. A to dopiero początek!

ŁYK HISTORII

Śląskie Kościoły Pokoju to owoc istotnego dla Europy wydarzenia politycznego z 1648 roku- zawarcie pokoju westfalskiego, który przypieczętował koniec wojny trzydziestoletniej. Cesarz Ferdynand III wiedziony chęcią podkreślenia swej tolerancji religijnej, zezwolił na wybudowanie na Śląsku trzech świątyń protestanckich. Jednakże ten akt wspaniałomyślności został obwarowany licznymi ograniczeniami, które stanowiły dla śląskich ewangelików niemałe wyzwanie. Otóż:

• kościół musiał zostać zbudowany poza murami miasta,
• nie mógł mieć dzwonnicy,
• nie mógł posiadać szkoły parafialnej,
• swym kształtem z zewnątrz nie mógł przypominać kościoła,
• musiał być zbudowany z materiałów nietrwałych (drewna, słomy, piasku, gliny),
• okres budowy nie mógł przekroczyć 1 roku.

Z powodu tak licznych przeciwności, a może właśnie dzięki nim, powstały przepiękne świątynie, które na przekór intencjom władz, przetrwały setki lat.

Jaworski Kościół Pokoju

Jaworski Kościół Pokoju to niezwykła konstrukcja z drewna, słomy i gliny z 1654 roku. Mimo wykorzystanych nietrwałych materiałów, budowla przetrwała w doskonałym stanie. Wzniesiono ją w latach 1654-1655 w formie trójnawowej bazyliki z czterema piętrami empor w nawach bocznych.

Szczególne wrażenie robią przepiękne malowidła, które w całości pokrywają wnętrze kościoła różnymi scenami biblijnymi, herbami i pejzażami. Na parapetach empor można podziwiać aż 143 obrazy ze Starego i Nowego Testamentu.

Swój wkład finansowy wniosły poszczególne cechy rzemieślników, rody mieszczańskie lub rodziny szlacheckie mieszkające w okolicy. Świątynia mieści 6000 osób.

Świątynia stanowi dziś ważne miejsce spotkań kulturalnych, organizuje się tu Koncerty Pokoju- są to koncerty kameralne, instrumentalne i chóralne.

Świdnicki Kościół Pokoju

Kościół pod wezwaniem Trójcy Świętej w Świdnicy nosi dumne miano największej drewnianej świątyni na świecie wykonanej wyłącznie z drewna, bez gwoździ, tą samą techniką szachulcową co jej jaworski odpowiednik.

Kościół jest uznawany za symbol polsko-niemieckiego pojednania, gdyż w 1989 roku Tadeusz Mazowiecki spotkał się w nim z ówczesnym kanclerzem Niemiec Helmutem Kohlem, modląc się o pokój i pojednanie.

Kościół świdnicki zbudowany jest na planie krzyża greckiego, przewidziano tam miejsce dla 7 500 wiernych.

Stropy kościoła (podobnie jak w kościele w Jaworze) ozdobione są malowidłami z lat 1694-1696, autorami tych dzieł są: Chrystian Sussenbach i Chrystian Kolitschk, przedstawiają one sceny z Objawienia św. Jana: Niebiańskie Jeruzalem, Upadek grzesznego miasta Babilonu, Sąd Ostateczny oraz portret Boga Ojca, otoczonego siedmioma językami płomieni, z symboliczną księgą z siedmioma pieczęciami.

Empory wypełnione są 78. tekstami wersetów biblijnych i 47. scenami alegorycznymi. Obrazy malowane na deskach stanowią ilustrację dla cytatów biblijnych.

Balustrady empor to majstersztyk bogatego zdobienia. Znajdziemy tam alegorie Wiary, Nadziei i Miłości.

Na uwagę zasługuje także barokowa ambona, dzieło Gotfrieda Augusta Hoffmanna, jej schody są zdobione scenami biblijnymi takimi jak: Zesłanie Ducha Św., Golgota i Raj.

 Ołtarz główny, również dzieło Hoffmanna, wręcz onieśmiela swym zdobieniem- w centrum znajduje się Chrzest Chrystusa oraz postaci: Mojżesza, arcykapłana Aarona oraz apostołów Piotra i Pawła.

Świdnicka świątynia może się poszczycić barokowymi organami z charakterystycznymi dla tej epoki bogatymi zdobieniami.

RUSZAJ TAM

Kościoły Pokoju to wyjątkowe miejsca nie tylko dla osób spragnionych duchowych wrażeń, ich bogate wnętrza oraz świadomość wielowiekowej tradycji zaspokoją głód estetycznych przeżyć każdego turysty.

źródło fotografii: wikipedia.org

Artykuł Kościoły Pokoju – drewniane cuda architektury sakralnej w Świdnicy i Jaworze – ZACHWYĆ SIĘ POLSKĄ #4 pochodzi z serwisu RuszajTam.pl - noclegi, porady, podróże.

W czasie, kiedy powstawała praktycznie nie miała sobie równych- niemal żaden budynek nie dotrzymywał jej kroku w danych konstrukcyjnych: 42 m wysokości, a nakrywająca ją kopuła 67 m średnicy. Maksymalna szerokość wnętrza hali wynosi 95 metrów, a dostępna powierzchnia to 14,0 tys. m².

Centralnej hali w budynku towarzyszy 56 innych pomieszczeń wystawienniczych, obszerne okrążające główną salę kuluary, gdzie całość obliczona była na 10 tysięcy osób.

Do pracy nad nią zatrudniono wyłonionego spośród 43. innych znawców sztuki budownictwa, architekta-wizjonera Maxa Berga. Berg zaskoczył wszystkich zarówno projektem, jak również technologią wykorzystaną do jego realizacji.

PROJEKT-DZIWO

Berg uparł się, że budowla, którą wzniesie, będzie świadectwem połączenia zupełnie nowatorskich rozwiązań budowlanych z tradycją architektoniczną. Zdecydował się stworzyć potężną budowlę opartą na greckim krzyżu wpisanym w okrąg, który symbolizuje harmonię i doskonałość.

Konstrukcyjnie hala złożona jest z dwu niezależnych elementów – podstawy w formie układających się w walec łuków, wygiętych w płaszczyźnie podłużnej. Drugą część stanowi tzw. kopuła, będąca układem schodzących się promieniście żelbetowych żeber.

Drugim fenomenem budowy miał być zastosowany po raz pierwszy żelbetowy materiał, który wśród pracowników tej gigantycznej budowli budził swoiste niedowierzanie i strach. Stąd pomysł Berga: poprosił przypadkowego przechodnia, by ten pomógł architektowi w odkręceniu śruby pierwszego szalunku. Od tego momentu nastała era żelbetu – zbrojonego betonu, który naznaczył nowy etap w architekturze i budownictwie.

Budowę hali ukończono w grudniu 1912 roku, aż półtora miesiąca przed zaplanowanym terminem. W trakcie trwania budowy za sprawą Hansa Poelziga (niemieckiego architekta, ale też teatralnego scenografa) zaplanowano przestrzeń otaczającą halę. Wybudowano m.in. Pawilon Czterech Kopuł, Pergolę, obiekty rekreacyjne itp. W hali umieszczono specjalnie dla niej zaprojektowane i wykonane przez znaną firmę Sauer organy o 222 rejestrach i 16706 piszczałkach, naówczas największe na świecie; obecnie organy.

W Hali Stulecia umieszczono specjalnie dla niej zaprojektowane i wykonane przez znaną firmę Sauer organy o 222 rejestrach i 16706 piszczałkach, naówczas największe na świecie; obecnie organy.

Uroczyste otwarcie hali nastąpiło 20 maja 1913, nadburmistrz Paul Matting nazwał nowy obiekt: „pomnikiem wyzwolenia ojczyzny i przestrogą dla przyszłych pokoleń”.

W celebracji tego dnia wzięli udział m.in. Fryderyk Wilhelm wraz z małżonką, książę Ernst Günther zu Schleswig Holstein oraz inne osobistości Wrocławia.

Uczestnicy wydarzenia mogli rozkoszować się doskonałą akustyką miejsca podczas koncertu muzyki wykonanej przez sześćsetosobowy chór.

PIERWSZA WYSTAWA

Pierwszą ekspozycją prezentowaną na wrocławskich Terenach Wystawowych była Wystawa Stulecia, dotyczyła ona historii i dorobku kulturalnego ziem śląskich. Jej otwarcie nastąpiło 20 maja 1913 roku i było znamienne w tym sensie, że oznaczało udostępnienie dla wrocławian obiektu Hali, oraz Terenów Wystawowych.

Część wystawy odnosząca się do historii, prezentowała m.in. uzbrojenie wojskowe, czy umundurowanie żołnierzy i mieściła się w Pawilonie Czterech Kopuł.

Szczególną rolę odegrała tu Pergola– budowla w kształcie połowy elipsy o długości 640 metrów, zbudowana w 1913 roku jako integralna część terenów wystawowych Hali Stulecia. Składała się z 750 połączonych romantyczną winoroślą kolumn. Na obszarze wokół wspomnianej Pergoli urządzono pokazowe ogrody- m. in. japoński, gotycki, klasztorny (warto wspomnieć, że do organizacji tychże ogrodów zatrudniono znawców rzeczy, profesjonalistów z dziedziny architektury przestrzeni).

Przybywający na Wystawę Stulecia mogli również udać się do pawilonu Wystawy Sztuki Cmentarnej, Pawilonu Związku Artystów Śląska, Pawilonu Wystawy Budownictwa Ogrodowego, restauracji lub ogrodu botanicznego.

HALA DZIŚ

Dziś Hala Stulecia we Wrocławiu to nie tylko powód do dumy wrocławian (na listę światowego dziedzictwa UNESCO wpisano ją w 2006r.), ale przede wszystkim miejsce tworzące niezwykły pomost między tym, co stare a tym, co nowe i nowoczesne.

Odbywają się tu wystawy, konferencje, wydarzenia kulturalne, sportowe, na których goszczą tak Polacy jak cudzoziemcy.

Mieszkańcy Wrocławia przekonują, że Hala Stulecia to żywy obraz historii i przyszłości w jednym.

Jednym zdaniem- ruszaj właśnie tam!

źródło zdjęcia głównego halastulecia.pl

Artykuł Hala Stulecia we Wrocławiu – ZACHWYĆ SIĘ POLSKĄ #3 pochodzi z serwisu RuszajTam.pl - noclegi, porady, podróże.

W ramach kontynuacji cyklu o polskich obiektach UNESCO- Zachwyć się Polską, zapraszamy do wspólnej przechadzki po pięknym acz tajemniczym zamku malborskim. To tutaj Wielki Mistrz Krzyżacki ustanowił swoją kwaterę główną, skąd kierował losami ówczesnej Europy.

Pierwsze spotkanie z potężnym murem obronnym kompleksu zamkowego w Malborku pozostawia w pamięci na zawsze niezatarty ślad. To, co ukazuje się naszym oczom, budzi zachwyt, respekt a przede wszystkim podziw dla inżynierii wieków średnich. Wystarczy wspomnieć, że szacuje się, iż do budowy obiektu warownego wykorzystano ok. 50 milionów cegieł… Do dziś przetrwało (bagatela) jakieś 15 milionów… Niemniej jednak, obiekty, które przetrwały do naszych czasów, cieszą się ogromną popularnością wśród zwiedzających, wystarczy wspomnieć, że co roku malborski zamek „nawiedza” ponad pół miliona turystów!

700 LAT HISTORII

Zamek w Malborku położony na prawym brzegu Nogatu, otoczony grubymi (czasem na dwa metry) murami to tak naprawdę kompleks trzech zamków: Wysokiego, Średniego i Niskiego zwanego częściej Przedzamczem. Ta potężna budowla jest największą ceglaną warownią Europy.

Krzyżacy po przeniesieniu stolicy swojego państwa z Wenecji do Malborka, w 1309 roku zaczęli wielką przebudowę zamku komturskiego, która trwała blisko 40 lat. Przyświecał im ważny cel: chcieli przyćmić potęgą, przepychem i bogactwem inne państwa Europy. Wówczas wzniesiono kościół pod wezwaniem NMP i kaplicę św. Anny, gdzie wielcy mistrzowie znajdowali swój wieczny spoczynek. Przedzamcze zaś zostało przekształcone w Zamek Średni, gdzie znalazła się między innymi największa sala zamkowa – Wielki Refektarz i Pałac Wielkich Mistrzów.

Wielokrotnie okupowany przez polskie wojska, atakowany przez polskich królów, przez wieki skutecznie bronił dostępu do krzyżackiego skarbca. Wreszcie 7 czerwca 1457 roku Kazimierz Jagiellończyk triumfalnie przekroczył próg krzyżackiej fortecy. Zamek nie został formalnie zdobyty, ale wykupiony za ogromną sumę od najemników broniących twierdzy, którzy, nie mogąc się doczekać zapłaty od Krzyżaków, zdecydowali się na tego typu transakcję.

Warto wspomnieć, że ta piękna budowla w czasie drugiej wojny światowej została niemal w połowie zniszczona (Niemcy zorganizowali w zamku twierdzę). Ucierpiały najcenniejsze budynki zamku, które po ustąpieniu działań wojennych długo czekały na przywrócenie im świetności (ten fakt można prześledzić studiując fotograficzną dokumentację renowacji zamku – poniżej). Na szczęście dziś zamek odzyskał wiele ze swej chwały i możemy się nim dowoli zachwycać.

Odbudowywany po wojnie zamek w Malborku

Fot. Muzeum Zamkowe w Malborku

CO WARTO ZOBACZYĆ W ZAMKU MALBORSKIM?

Gruntowne zwiedzanie zamku zajmie nam cały dzień, ale nie powinniśmy się tym przejmować, bo ten czas z pewnością nie będzie czasem straconym. Już same przechadzki wokół obiektu, błąkanie się po niezliczonych krużgankach, czy dziedzińcach może bez reszty nas pochłonąć. Takie pozornie bezładne plątanie się po krzyżackich ścieżkach pozwala na spontaniczne odkrywanie wielu niezwykłych, magicznych miejsc, tajemniczych zakamarków, których jest naprawdę całe mnóstwo.

Jeśli chcemy poznać przeszłość zamku i gruntownie zapoznać się z muzealnymi zbiorami, koniecznie powinniśmy zwiedzać zamek w asyście przewodnika. Możliwe jest oczywiście wypożyczenie przewodnika audio, ale nic nie jest w stanie zastąpić żywej opowieści doskonale wykwalifikowanych historyków, a do tego miłośników tego miejsca. Tylko w ten sposób możemy poznać prawdziwe „smaczki” z życia komturów krzyżackich, dopytać o interesujące nas szczegóły czy po prostu rozkoszować się snutą historią.

Muzeum zamkowe jest doskonale zorganizowane pod kątem przewodników- nie zdążymy się zmęczyć ani kolejką do kasy ani czekaniem na zbiórkę grupy. Warto jednak pamiętać o wygodnym obuwiu, bo wbrew pozorom, chodząc po zamkowych korytarzach można pobić trekkingowy rekord. A jest co zwiedzać i czym się zachwycać…

ZAMEK WYSOKI

Zamek Wysoki to przede wszystkim przepiękny kapitularz, gdzie członkowie zakonu podejmowali najważniejsze decyzje: omawiano zarówno sytuację polityczną kraju, jak również decydowano o działaniach międzynarodowych.

Niezwykłe wrażenie robi też kuchnia konwentu zaaranżowana w taki sposób, że łatwo ulega się złudzeniu, że kucharz dosłownie przed chwilą opuścił to miejsce pozostawiając w niejakim nieładzie produkty, z których pichcił potrawę dla swych krzyżackich braci. Ciekawostką jest fakt, że wystawa dot. produktów zmienia się codziennie w zależności od kalendarza, który regulował to, co zakonnicy jadali (choćby w dni postne i świąteczne).

Pięknie utrzymane są także komnaty dostojników, gdzie mamy możliwość podejrzenia codzienności braci zakonnych, możemy obejrzeć wystrój wnętrz, przyjrzeć się aranżacjom przestrzeni.

Wiele emocji i śmiechu budzi wyprawa na wieżę Gdanisko, która pełniła funkcję krzyżackiej toalety, a gdzie hula prawdziwy przeciąg…

Drugie po kapitularzu najbardziej reprezentacyjne wnętrze to podłużna sala refektarza. Jadalnia krzyżowców kryta jest sklepieniem krzyżowo-żebrowym, zaś wsparta siedmioma smukłymi filarami, robi niesamowite wrażenie czasu zatrzymanego w miejscu. Swoją renowację zawdzięcza staraniom Konrada Steinbrechta.

Do zjawiskowych miejsc Zamku Wysokiego niewątpliwie należy też kościół pw. Najświętszej Maryi Panny. Obiekt ten jest tym bardziej niezwykły, że obrazuje ogrom zniszczeń, jakim uległ zamek w czasie działań wojennych okresu II wojny św. Prace renowacyjne kościoła są niezakończone i tylko nasza wyobraźnia jest w stanie „dopowiedzieć” potęgę tego miejsca.

ZAMEK ŚREDNI

Zamek Średni nie rozczarowuje pod względem obiektów, można tu zobaczyć przepiękny refektarz, kuchnię i izbę kuchmistrza, poznać system grzewczy zamku, ale przede wszystkim warto zobaczyć i dać się zachwycić wystawami.

Pierwsza z nich jest absolutnie wyjątkowa, bo dotyczy „polskiego złota”- bursztynu. Zgromadzone tutaj eksponaty to prawdziwe majstersztyki biżuteryjne i nie tylko. Uznaje się, że Zakon osiągnął potęgę handlową właśnie dzięki bursztynowi, który był i jest cenionym materiałem zdobniczym. Wystawa Bursztynowe konteksty wyjaśni nam pochodzenie bursztynu, pokaże historię wykorzystania zarówno w sztuce sakralnej, jak świeckiej. Będziemy mieć okazję podziwiać kielich mszalny wykonany z bursztynowego tworzywa, różańce z bursztynowymi paciorkami czy reliefy wykonane w bursztynie.

Druga zachwycająca swym rozmachem i klimatem wystawa to wystawa broni i uzbrojenia. Usatysfakcjonowany będzie każdy- i znawca rzeczy, miłośnik arkebuzów, broni białej itp. i laik- miłośnik amator, który z pewnością pozostanie pod wrażeniem ponad 600. zgromadzonych tu eksponatów. Dbałość o merytoryczną stronę wystawy przełożyła się na stworzenie rysu historii uzbrojenia- możemy więc poznać ewolucję oręża, zachwycać się średniowiecznymi mieczami, husarskimi strojami i bronią, bronią palną a nawet prochownicami z dalekiego Orientu.

PAŁAC WIELKICH MISTRZÓW

Pałac Wielkich Mistrzów zachwyca przede wszystkim salą audiencyjną. W jej roli występował niegdyś Letni Refektarz. To w nim Wielki Mistrz podejmował ważne poselstwa i osobistości. Ogromne okna wypełnione były niegdyś barwnymi witrażami, zaś bajeczne sklepienie malowane na czerwono i zdobione ornamentami roślinnymi i choć dziś musimy sobie te ozdoby jedynie wyobrazić, sala i tak ujmuje rozmachem. Wyjątkową „pamiątką historii’” jest tutaj wmurowana we wschodniej ścianie sali kamienna armatnia kula. Według legendy uderzyła ona w zamek w trakcie oblężenia prowadzonego przez Władysława Jagiełłę po bitwie grunwaldzkiej.

Pałac Wielkich Mistrzów ma nam do zaoferowania dużo więcej, są tutaj m.in. piękna klimatem Niska Sień, czy niezwykła kancelaria (gdzie zgromadzono eksponaty pieczęci).

Półtorej godziny zwiedzania obiektów z przewodnikiem to prawdziwe doświadczenie podróży wehikułem czasu. Świadomość, że to w tym miejscu niejednokrotnie decydowały się losy świata, że miejsce to było świadkiem tak wielu zdarzeń znanych nam jedynie z podręczników historii powoduje, że kroczymy przez zaczarowany świat, w którym można „dotykać” historii.

Mamy piękną, złotą jesień, a przed nami kolejny weekend… Jedźcie do Malborka i przekonajcie się, jak wygląda ten magiczny zamek skąpany w złotym świetle słońca i złotym listowiu.

źródło zdjęcia głównego wikipedia.org

Artykuł Zamek w Malborku – ZACHWYĆ SIĘ POLSKĄ #2 pochodzi z serwisu RuszajTam.pl - noclegi, porady, podróże.

Puszcza Białowieska położona na wschodnich rubieżach Polski wzbudza zachwyt dziewiczym pięknem przyrody, której flora i fauna pozostają nietknięte ludzką ręką od setek lat. Dzięki niemal magnetycznemu urokowi tutejszych ziem najpierw królowie polscy, a później także carowie ruscy darzyli ten obszar szczególnym szacunkiem. Dzięki temu harmonia przyrody nie została zachwiana i mimo gwałtownych zmian cywilizacyjnych, białowieska natura ocalała w swej pierwotnej postaci.

Czym się zachwycać?

Cud natury

Zachwycimy się przede wszystkim przyrodą, która na każdym kroku udowadnia, że to ona była pierwsza, przed człowiekiem. Tu każdy poczuje się jak okruch wszechświata, jak cząstka tej gigantycznej machiny biologicznej, a jednocześnie odnajdzie spokój i ukojenie.

Po „krainie żubra” można wędrować w dwojaki sposób: albo samodzielnie- wówczas prowadzą nas dobrze przygotowane szlaki turystyczne, albo pod opieką licencjonowanego przewodnika BPN- w miejscach tzw. ochrony ścisłej, gdzie samotne eskapady są niemożliwe.

Ścieżki do wędrówek wytyczone są z myślą, by jak najlepiej zaprezentować bogactwo przyrodnicze Białowieskiego Parku Narodowego. Świetnie przygotowana infrastruktura, która poprowadzi nas najpiękniejszymi ścieżkami do urokliwych, acz tajemniczych zakątków dzikich ostępów nie pozwoli się zgubić. Dzięki takiemu rozwiązaniu sprawnie i bezpiecznie możemy samodzielnie eksplorować tereny puszczy decydując o własnym tempie wędrówki i czasie postoju. Najbardziej popularnym szlakiem jest liczący 11 km Wilczy Szlak, który oprócz zapierających dech w piersiach widoków niemal gwarantuje spotkania z dzikimi zwierzętami. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że napotkamy tu bobry, czy króla tutejszej puszczy- żubra.

Drugi sposób zwiedzania jest o tyle przyjemny, że towarzyszy nam „znawca rzeczy”- przewodnik, który krok po kroku wprowadza nas w arkana wiedzy o Puszczy Białowieskiej. Wędrując mamy niepowtarzalną okazję doświadczać świata przyrody i jednocześnie chłonąć wiedzę o nim. Żaden inny sposób podróżowania przez tereny parku narodowego nie gwarantuje nam takich wrażeń.

Może na rowerze?

Może to wydać się odrobinę zaskakujące, ale Białowieski Park Narodowy można z powodzeniem przemierzać na rowerze. Taka forma rekreacji z pewnością gwarantuje nam większą mobilność i krótszy czas przemierzania puszczańskich ostępów. Jeśli ktoś nie ma ochoty transportować własnych dwóch kółek, sprzęt można wypożyczyć na miejscu. Z pewnością dzięki rowerowi możemy zobaczyć więcej w krótszym czasie, musimy jednak pamiętać, że jazda na rowerze absorbuje naszą uwagę na tyle, że możemy po prostu przeoczyć jakiś niezwykły obrazek ze świata przyrody. Z pewnością jednak łatwo dostaniemy się na tarasy widokowe, kładki, czy miejsca przygotowane specjalnie dla turystów, by móc przystanąć i komfortowo podziwiać cuda natury.

Królewskie dęby i birdwatching

Do szczególnych atrakcji Białowieskiego Paku Narodowego należy niesamowita aleja królewskich dębów, wśród których znajdziemy i takie, które liczą sobie (bagatela) 500 lat! Każde z wiekowych drzew obdarowane zostało imieniem, które z kolei upamiętnia władców niegdyś korzystających z dobrodziejstw tych ziem.

Obok zapachu dębów w pamięci na długo zostaje organizowany przez lokalnych przewodników birdwtching, czyli „polowanie-podglądanie ptaków”. Teren Puszczy Białowieskiej to prawdziwy ptasi raj- stwierdzono obecność tutaj 240. gatunków ptaków- jest więc kogo „podglądać”. Ornitolodzy z radością wprowadzą nas w świat treli i wskażą najpiękniejsze i najbardziej unikalne gatunki ptaków nie tylko leśnych.

Kultura też tu jest!

Kiedy już po trudach mierzenia się z dziką przyrodą zapragniemy powrócić do cywilizacji, Podlasie zaoferuje nam owocny sposób spędzenia czasu: możemy udać się na zwiedzanie pobliskiego kompleksu Parku Pałacowego, który choć uległ niszczącemu upływowi czasu, nadal tchnie magią minionych lat i stanowi atrakcję regionu. Możemy podziwiać tu piękny park utrzymany w stylu angielskim oraz zabytkowy dworek z 1845 roku – siedzibę Ośrodka Edukacji Przyrodniczej BPN-u. Niewątpliwą atrakcją Parku Pałacowego jest nowoczesne Muzeum Przyrodniczo-Leśne Białowieskiego Parku Narodowego, z wieżą widokową.

Puszcza Białowieska jako skarbnica świata przyrody daje możliwość powrotu do natury, poczucia przynależności do świata pierwotnego- biologicznego. Jest to niezwykła szansa na wzbudzenie w sobie szacunku dla sił, których nie jesteśmy w stanie do końca zrozumieć i poznać a już na pewno nie okiełznać…

Do zobaczenia (a raczej przeczytania) następnym razem! Do jakiego miejsca z listy UNESCO Was zabierzemy? Przekonajcie się sami!

źródło zdjęć wikipedia.org

Artykuł Co w puszczy piszczy? – ZACHWYĆ SIĘ POLSKĄ #1 pochodzi z serwisu RuszajTam.pl - noclegi, porady, podróże.

Chcemy, żebyście i Wy podzielili ten zachwyt, dlatego opiszemy, czym dane miejsce się wsławiło, dlaczego jest niepowtarzalne i dlaczego warto je umieścić je na swojej liście „koniecznych do zobaczenia”. A co najważniejsze… te wszystkie „cuda” będą pochodziły z naszego kraju (bez gigantycznej wyprawy na drugi kraj świata, bez budżetu równego wartości kawalerki itp.),  czyli będą osiągalne turystycznie dla każdego z Was.

Na początek kilka słów tytułem wstępu…

UNESCO, czyli co?

UNESCO czyli Organizacja Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury, która powstała 16 listopada 1945 roku. Po zakończeniu drugiej wojny światowej dostrzeżono konieczność podjęcia skutecznych działań na rzecz budowania międzykulturowego dialogu opartego na szacunku i tolerancji wobec różnorodności kulturowej, językowej, religijnej itp. To z kolei miało zapobiegać w przyszłości ponownym konfliktom i budować most porozumienia między narodami. Dlatego za jeden z głównych celów UNESCO przyjęło „ochronę dziedzictwa kulturowego i naturalnego, współpracę w dziedzinie nauki i edukacji oraz tworzenie społeczeństwa informacyjnego” przy zaangażowaniu rządów różnych państw. Mówiąc krótko: organizacji UNESCO zależy na tworzeniu kultury pokoju opartej na współpracy naukowej, kulturowej, czy edukacyjnej. Wszyscy mamy czuć się odpowiedzialni za dobro cywilizacji, której jesteśmy częścią.

Co znajdę na liście światowego dziedzictwa UNESCO?

W 1972 roku na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego przyjętej przez UNESCO utworzono listę, która zawiera spis obiektów dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Czyli… miejsc, które stanowią dobro wspólne ludzkości, cenne z punktu widzenia kulturowego, biologicznego czy geograficznego itp.

Na czym polega wyjątkowość miejsc z listy UNESCO?

Wszystkie wpisane na listę miejsca/obiekty muszą spełniać co najmniej jedno z poniższych  kryteriów, które poświadcza wyjątkowość tego miejsca w skali światowej:

Kryteria kulturowe

I. reprezentować arcydzieło ludzkiego geniuszu twórczego;
II. przedstawiać ważną wymianę ludzkich wartości, na przestrzeni dziejów lub w obszarze danego regionu świata, w zakresie rozwoju architektury lub technologii, w sztukach monumentalnych, urbanistyce lub projektowaniu krajobrazu;
III. przedstawiać unikatowe albo przynajmniej wyjątkowe świadectwo tradycji kulturowej lub istniejącej albo minionej cywilizacji;
IV. przedstawiać szczególny przykład typu budowli, zespołu architektonicznego lub technologicznego albo krajobrazu ilustrującego ważny etap (lub etapy) w historii ludzkości;
V. przedstawiać szczególny przykład tradycyjnego ludzkiego osadnictwa, zagospodarowania ziemi lub morza, reprezentatywny dla danej kultury (lub kultur), albo ludzkiej interakcji ze środowiskiem, szczególnie jeśli stało się ono zagrożone wskutek nieodwracalnej zmiany;
VI. pozostawać w bezpośrednim lub namacalnym związku z wydarzeniami lub żywą tradycją, pomysłowością lub wierzeniami, albo z dziełami artystycznymi lub literackimi o wyjątkowym uniwersalnym znaczeniu (Komitet uznaje, że to kryterium powinno być stosowane w połączeniu z innymi kryteriami).

Kryteria przyrodnicze

VII. obejmować wyjątkowe zjawiska przyrodnicze lub tereny szczególnego naturalnego piękna i o znaczeniu estetycznym;
VIII. przedstawiać szczególne świadectwo ważnych etapów w historii planety, zawierające ślady dawnego życia, istotnych toczących się procesów geologicznych; tworzących formy ukształtowania terenu lub istotne formacje geomorficzne lub fizjograficzne;
IX. przedstawiać szczególny przykład toczących się procesów ekologicznych i biologicznych, istotnych dla ewolucji i rozwoju lądowych, słodkowodnych, przybrzeżnych i morskich ekosystemów lub społeczności roślin i zwierząt;
X. obejmować najważniejsze środowiska przyrodnicze do ochrony różnorodności form życia, łącznie z zagrożonymi gatunkami o uniwersalnej wartości z punktu widzenia nauki i konserwacji przyrody.

Obecnie na Liście Światowego Dziedzictwa znajdują się 1073 obiekty w 167. państwach: 832 obiekty kultury, 206 przyrodniczych i 35 o charakterze mieszanym kulturowo-przyrodniczym. Na Listę Światowego Dziedzictwa w zagrożeniu wpisane są 54 miejsca.

Co z tą Polską- UNESCO w Polsce?

Polska jest jednym z pierwszych państw, które podpisały Konwencję Dziedzictwa Światowego. Możemy poszczycić się 15. obiektami o wyjątkowych walorach kulturowych i przyrodniczych (dane z 2017r.):

1. Stare Miasto w Krakowie;
2. Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni;
3. Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945);
4. Puszcza Białowieska;
5. Stare Miasto w Warszawie;
6. Stare Miasto w Zamościu;
7. TORUŃ Kopernika miasto z piernika – Średniowieczny zespół miejski Torunia;
8. Zamek krzyżacki w Malborku;
9. Kalwaria Zebrzydowska: manierystyczny zespół architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy;
10. Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy;
11. Drewniane kościoły południowej Małopolski (Binarowa, Blizne, Dębno, Haczów, Lipnica Murowana, Sękowa);
12. Park Mużakowski;
13. Hala Stulecia we Wrocławiu;
14. Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat;
15. Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach oraz system gospodarowania wodami podziemnymi

Ruszasz z nami?

Regularnie, co dwa tygodnie będziemy przybliżać Wam kolejne rodzime miejsce z listy światowego dziedzictwa UNESCO, mamy nadzieję, że zainspiruje to Was do wyprawy w znaną-nieznaną Polskę, która zachwyca obcokrajowców. Czas, żeby zachwyciła nas!

Artykuł Zaczynamy cykl „ZACHWYĆ SIĘ POLSKĄ”! pochodzi z serwisu RuszajTam.pl - noclegi, porady, podróże.